Spor Hekimliği Nedir?
Spor hekimliği; profesyonel ve amatör sporcuların sağlık durumlarıyla ilgilenen, fiziksel hareketsizliğin (sedanter yaşamın) sağlıklı ve hasta bireyler üzerindeki etkilerini inceleyen, egzersiz ve fiziksel etkinlik kaynaklı hastalıkların tanı, tedavi ve önlenmesiyle uğraşan bir tıp uzmanlık dalıdır.
Spor hekimliği uzmanı olabilmek için altı yıl tıp eğitimi alındıktan sonra dört yıl uzmanlık eğitimi tamamlanmalıdır. Ayrıca ortopedi ve travmatoloji ya da fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanları, iki yıllık ek eğitimle spor hekimliği uzmanı unvanı alabilmektedir.
Uzmanlık eğitimi süresince hekimler; spor yaralanmalarının tanı ve tedavisi yanında egzersiz fizyolojisi, antrenman bilimi, sporcu beslenmesi ve sporda yasaklı maddeler gibi konularda eğitim alırlar. Eğitimlerinin bir bölümünü kardiyoloji, radyoloji, fiziksel tıp ve rehabilitasyon, ortopedi ve travmatoloji, acil tıp ve endokrinoloji gibi alanlarda tamamlarlar. Ayrıca spor kulüplerinde ve millî takımlarda görev alarak deneyim kazanırlar.
Spor Hekimliği Uzmanının Görev ve Sorumlulukları
Spor hekimleri; sporcu sağlığının korunması, spor yaralanmalarının tedavisi ve bireylerin fiziksel etkinlik düzeylerinin artırılması konularında hizmet verirler.
Başlıca görev ve sorumlulukları şunlardır:
- Spor sırasında ve sonrasında oluşan yaralanmaların tanı ve tedavisini yapmak
- Sportif rehabilitasyon süreçlerini planlamak ve uygulamak
- Kişiye özgü egzersiz programları düzenlemek
- Sporcu beslenmesi ve psikolojisi konusunda danışmanlık yapmak
- Obezite, diyabet, hipertansiyon ve osteoporoz gibi kronik hastalıklarda egzersiz tedavisini planlamak
- Sporcu lisansı için gerekli sağlık raporlarını düzenlemek
- Sporcu performansının artırılmasına yönelik değerlendirme ve önerilerde bulunmak
Spor Hekimliğinde Sunulan Hizmetler
- Spor yaralanmalarının tanı ve tedavisi
- Düzenli spor yapan bireylerin rutin muayene ve değerlendirmeleri
- Egzersiz öncesi sağlık değerlendirmesi
- Yaralanmaların önlenmesine yönelik koruyucu uygulamalar
- Egzersiz reçetesi ile tedavi desteği sağlanması
- Sporcu sağlığına yönelik raporların düzenlenmesi
Kimler Başvurabilir?
Spor hekimliğine yalnızca sporcular değil, her yaştan birey başvurabilir. Egzersiz yapan ya da yapmayı planlayan herkes muayene olabilir.
Başvuru nedenlerinden bazıları şunlardır:
- Bel, boyun, omuz, diz ve diğer eklem ağrıları
- Kas, tendon ve bağ yaralanmaları
- Menisküs ve çapraz bağ yaralanmaları
- Tendinitler (tenisçi dirseği, aşil tendiniti vb.)
- Bursit (eklem çevresinde sıvı birikmesi)
- Boyun kaynaklı baş ağrıları
- Miyofasiyal ağrı sendromu
- Spor sırasında oluşan akut ve kronik yaralanmalar
- Aşırı kullanım yaralanmaları