ORGAN BAĞIŞI NEDİR?
Organ bağışı, bir kişinin hayattayken kendi özgür iradesiyle, organlarının bir kısmını veya tamamını, ölümünden sonra başka hastaların tedavisinde kullanılmak üzere bağışlamasıdır.
18 yaşını doldurmuş ve akıl sağlığı yerinde olan herkes organ bağışında bulunabilir.
ORGAN BAĞIŞINDA BULUNAN HERKESİN ORGANLARI KULLANILABİLİR Mİ?
Organ bağışı yapılmış olsa bile her ölümden sonra organ nakli mümkün değildir.
Evde, sokakta, acil serviste veya hastanenin herhangi bir servisinde gerçekleşen ölümlerde organların kullanılması mümkün değildir.
Organ nakli yalnızca, yoğun bakım ünitelerinde solunum cihazına bağlı iken beyin ölümü gerçekleşen kişilerden yapılabilmektedir.
BEYİN ÖLÜMÜ NEDİR? TANISI NASIL KONULUR?
Beyin ölümü, beyin fonksiyonlarının tamamen ve geri dönüşü olmayacak şekilde kaybedilmesidir. Bu durum, kesin ve tıbbi olarak ölüm anlamına gelir. Bitkisel hayat ile karıştırılmamalıdır.
Beyin ölümü tanısı koyulabilmesi için çeşitli tıbbi testlerin yapılması zorunludur.
Bu değerlendirme sonucunda, biri nöroloji veya beyin cerrahisi, diğeri ise anesteziyoloji ve reanimasyon veya yoğun bakım uzmanı olan iki hekim tarafından oy birliği ile karar verilir.
Alınan karar daha sonra aileye bildirilir.
ORGAN BAĞIŞ KARTI OLSUN YA DA OLMASIN AİLEDEN İZİN ALINIR MI?
Organ bağış kartı bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, beyin ölümü gerçekleşen tüm vakalarda aile ile mutlaka görüşülür.
Bu görüşme Organ Nakli Koordinatörü tarafından yapılır. Ailenin onayı olmadan hiçbir şekilde organ alınamaz ve kullanılamaz.
HANGİ ORGAN VE DOKULAR BAĞIŞLANABİLİR?
- Kalp
- Karaciğer
- Böbrek
- Akciğer
- Pankreas
- İnce bağırsak
- Kornea
- Kalp kapakları
- Kemik ve kemik iliği
- Kas dokusu
- Kıkırdak
- Tendon
- Deri
- Yüz ve saçlı deri
- Ekstremiteler (kol, bacak)
- Üst solunum yolu dokuları
- Uterus (rahim)
ALINAN ORGANLAR HERKESE NAKLEDİLEBİLİR Mİ?
Organ nakli süreci, Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Ulusal Koordinasyon Sistemi tarafından yürütülür.
Organ dağıtımı; ulusal bekleme listesine kayıtlı hastalar arasından, öncelikle tıbbi aciliyet ve kan-doku uyumu dikkate alınarak yapılır.
Bu süreçte dil, din, ırk, cinsiyet veya ekonomik durum gibi hiçbir ayrım gözetilmez.
Alıcı ve vericilere ait kimlik bilgileri gizli tutulur.
İLERİ YAŞ VEYA KRONİK HASTALIK ORGAN BAĞIŞINA ENGEL MİDİR?
İleri yaşta olmak, kronik hastalığa sahip olmak, sigara veya alkol kullanımı gibi durumlar organ bağışı yapılmasına engel değildir.
Organların uygunluğu, tıbbi değerlendirme sonucunda belirlenir.
ORGAN BAĞIŞINDAN SONRA VAZGEÇİLEBİLİR Mİ?
Evet. Organ bağışından vazgeçmek mümkündür.
Bu durumda, kararın aile ile paylaşılması ve organ bağış kartının iptal edilmesi yeterlidir.
DİNİ AÇIDAN SAKINCASI VAR MIDIR?
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’nun 06.03.1980 tarih ve 396 sayılı kararına göre organ nakli caizdir.
Organ bağışı, insanın insana yapabileceği en büyük yardımlardan biri olarak değerlendirilmektedir.
ORGAN BAĞIŞI İÇİN NEREYE BAŞVURULUR?
- İl Sağlık Müdürlükleri
- Devlet hastaneleri
- Üniversite hastaneleri
- Özel hastaneler
- Semt poliklinikleri
- Organ nakli ile ilgili vakıf ve dernekler
- e-Nabız sistemi üzerinden çevrim içi başvuru
ORGAN BAĞIŞININ YASAL DAYANAĞI
Organ bağışı, 29.05.1979 tarihli ve 2238 sayılı Kanun ile düzenlenmiştir.
Madde 6:
18 yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip kişilerin organ bağışı yapabilmesi için; en az iki tanık huzurunda, bilinçli ve özgür irade ile yazılı veya sözlü beyan vermesi ve bu beyanın bir hekim tarafından onaylanması gerekir.
Madde 14:
Kişi sağlığında organ bağışı ile ilgili bir irade beyanında bulunmamışsa; ölüm anında sırasıyla eşi, reşit çocukları, anne-babası veya kardeşlerinden birinin onayı ile organ ve doku alınabilir.
“Organ bağışı hayat kurtarır. Bu konudaki düşüncelerinizi mutlaka ailenizle paylaşın.”
